Wyświetleń posta: 389

Zarządzanie Częściami Zamiennymi

Ile razy zdarzyło Ci się usłyszeć:

-Czy mamy tę część zamienną na magazynie?
-Tak, Janek mówił, że wie, gdzie ona jest…
-To gdzie ona jest, bo w tym bałaganie nie umiem znaleźć!

Mija 45 minut.

Maszyna nadal nie działa. Czas leci, produkcja stoi, a zespół zaczyna się frustrować. Zarówno Utrzymania Ruchu jak i Działu Produkcji.

Tak właśnie wygląda chaos w zarządzaniu częściami zamiennymi – niepewność, stres i ukryte koszty, które rosną z każdą minutą przestoju. W Kulturze TPM nie możemy sobie na to pozwolić. Czas uporządkować magazyn i odzyskać kontrolę.

1. Dlaczego to takie ważne?

Części zamienne są często traktowane jak „zło konieczne”. Leżą, kurzą się, zajmują miejsce. Mało tego, to koszt!
Czasem są traktowane nie jako zasoby krytyczne na równi z surowcami czy materiałami produkcyjnymi ale jako swego rodzaju „komfort” dla Utrzymania Ruchu.
Ale gdy ich zabraknie — każda minuta może kosztować tysiące złotych. Wtedy pojawiają się pytania typu:

-Serio? I nie macie zwykłego, głupiego siłownika?

Zatem, efektywne zarządzanie zapasami to jeden z najważniejszych filarów niezawodności, a także:

krótsze czasy napraw,
mniej stresu dla techników,
większa przewidywalność budżetu,
mniejsza improwizacja
wyższa dostępność maszyn (OEE).

2. Pięć Zasad Dobrego Zarządzania Częściami Zamiennymi

1. Priorytetyzuj według krytyczności🔧

Nie każda część musi być „na półce”. Skup się na tych, które mają wpływ na bezpieczeństwo, krytyczne operacje, procesy i kosztowne przestoje. Możesz użyć klasyfikacji ABC / XYZ, FMEA lub własnej macierzy ryzyka.

To ty musisz znaleźć równowagę między dostępnością części na magazynie a budżetem. Wiem z doświadczenia, że miło by było mieć wszystko na magazynie. Ale życie i szefowie piszą inne scenariusze. Nie wszystko możesz mieć. Ale podpowiem ci kilka wskazówek, jak nie mieć od razu ale mieć za chwilę. Oto one:

Dla części których nie masz na stanie opracuj plan awaryjny. Porozmawiaj z zespołem, co można zrobić, żeby zgasić pożar. Może na szybko jakaś modyfikacja, podebranie z innej maszyny albo inna improwizacja?
Jeśli nie ma miejsca na improwizację – warto wiedzieć czego nie ma i mieć już przygotowaną listę lokalnych dostawców którzy będą mogli dostarczyć brakujący podzespół
Rozważ stoki konsygnacyjne. Mają swoje wady ale też zalety.
Szukaj pomocy u firm o podobnym charakterze, na forach internetowych.

2. Identyfikuj i standaryzuj🔧

To samo łożysko opisane kilkoma różnymi nazwami? Częsty błąd!

Tu wchodzi kodyfikacja indeksów: każda część powinna mieć unikalny, logiczny kod (np. wszystkie łożyska zaczynają się od BE (z ang berings) – BE-0454; pneumatyka PE-2345).
Standaryzacja nazw ułatwia wyszukiwanie, automatyzuje zamówienia i eliminuje duplikaty.
Staraj się unikać nazw, jeśli to zasadne i możliwe, związanych z daną maszyną. Zwróć uwagę na fakt, że dany podzespół, może występować w kilku maszynach.
Jeśli masz już system #CMMS prawdopodobnie możesz poruszać się na kilu płaszczyznach takich jak nazwa ( czyli jak to w firmie nazywamy na co dzień), nr katalogowy, nr producenta w odniesieniu do #DTR.
Używaj lokalizacji danych części, żeby szybciej je znaleźć. To pomaga. Owszem, dobrze mieć wyznaczone miejsca na wszystkie łożyska, pasu, silniki. Ale nawet mając taki podział, wskazanie dokładnej lokalizacji pomaga szybciej znaleźć potrzebne łożysko w gąszczu innych.

Warto w tym miejscu też wspomnieć o fakcie, że dobrze zorganizowany magazyn i jasna kodyfikacja częsci w CMMS jest też dużym ułatwieniem dla nowych osób w zespole.

Kodyfikacja dla powyższego przykładu mówi nam: M1 R3/4 – Magazyn 1; Regał 3; Półka 4

3. Śledź każdy ruch🔧

Bez danych nie ma decyzji. Ale takich opartych o fakty a nie o opinie. System CMMS powinien rejestrować:

co i kiedy zostało zużyte,
kto to pobrał,
na jaką maszynę.
typ zadania (awaria, usterka, prewencja, modyfikacja)
na jaki MPK została wydana część, podzespół

To nie tylko kontrola – to baza do analizy awaryjności i optymalizacji zapasów. Wielokrotnie robiłem analizy awarii i do wniosków o czasokres danych prewencji dochodziłem nie po zdarzeniach ale po rozchodach z magazynu. W zdarzeniach często były wpisy tupu naprawa taśmy, głośna praca podajnika, awaria łożyska czy też blokowanie się produktu. Z tak nieustandaryzowanych opisów ciężko coś wyciągnąć. Ale jak się spojrzy na daną maszynę z punktu widzenia rozchodów części zamiennych może się okazać, że pomimo innych opisów, to te same awarie.

4. Ustal poziomy min/max🔧

Czasami na projektach spotykam z twierdzeniem, że nad magazynem i zamawianiem części zamiennych „panujemy cały czas”. W praktyce jednak wygląda to tak, że:

części zamawiane są gdy jest pobierana ostatnia część 😳🤯😤
często forma zamawiania to komunikatory, maile, kartki przyklejone do biurka lub stare części pozostawione na biurku magazyniera
często brak jest zamówień, na półce leży tylko pudełko imitujące daną część a w praktyce dowiadujemy się, że w czasie awarii mamy pustkę lub zdementowany podzespół
często zamówienie przybiera formę pozostawienia na biurku magazyniera części z karteczką zamów. Bez numerów seryjnych, ilości i innych wskazówek typu priorytet.

Jeśli masz system dzięki któremu monitorujesz poziom swoich części zamiennych ( a tym samym wartość magazynu) system CMMS jest dla Ciebie sojusznikiem. Pamiętaj jednak że:

Zbyt niski stan = ryzyko braku.
Zbyt wysoki = zamrożony kapitał.

Dlatego też ustal progi w oparciu o realne zużycie i czas dostawy. Weź pod uwagę czas dostawy, analizy ABC, czy zasady „slow-mover” / „fast-mover”. Z zarządzaniem częściami zamiennymi metodą min/max wiąże się jeszcze inny aspekt. To optymalizacja pracy magazynierów.

5. Kontroluj stan techniczny części🔧

Jeśli mówimy o stanie technicznym części widzę tu dwie płaszczyzny, na jakich możemy działać.

To co mamy.
Nieużywana część może z czasem skorodować, rozwarstwić się lub stracić ważność. Łożyska mogą zardzewieć, pasy się wypaczyć a elektronika lub baterie wyczerpać. Będzie to nie miła niespodzianka, kiedy po montażu zamiast rozruchu będzie .. nic.
W TPM regularne inspekcje i przeglądy stanu magazynu to obowiązek. Część przeterminowana = część bezużyteczna.
To co wchodzi na magazyn.
Ktoś kiedyś powiedział, że „kontrola to najwyższa forma zaufania”. Ta zasada ma się też do zarządzania częściami zamiennymi. Nie mówię, żeby wszystko kontrolować, ale może znajdą się podzespoły, dostawcy, którzy wymagają większej uwagi.

3. Praktyczne wskazówki z pola walki

Na koniec mam dla ciebie kilka wskazówek:

📸 Dodaj zdjęcia części do CMMS – mniejsze ryzyko pomyłki, łatwiejsza identyfikacja
🏷️ Stosuj etykiety, oznaczenia półek lokalizacje – szybsze wyszukiwanie identyfikacja
🤝 Angażuj techników – ich wiedza operacyjna = lepsza adopcja systemów.
⚡Używaj powszechnego nazewnictwa dla części – nie nazw handlowych katalogowych
🔍 Rób przeglądy magazynu w określonych interwałach czasowych– szybsze wykrycie nieaktualnych lub nadmiarowych części.
🔑Standaryzuj części nawet kosztem modyfikacji – mniej części, niższy czas dostawy, mniejsze koszty.
🪛 Używaj CMMS do zarządzania częściami maszyn. To przyspieszy działanie o oszczędzi kosztownych błędów.

4. Podsumowanie

Zarządzanie częściami zamiennymi to nie tylko sprzątanie półek.
To strategiczna inwestycja w niezawodność, efektywność i spokój pracy zespołu.

Wymaga to czasu na początku, ale dobrze wdrożony system zwraca się wielokrotnie – poprzez krótsze przestoje, mniejsze marnotrawstwo i lepsze decyzje.

Miech mottem przewodnim tego artkułu będzie sekwencja:

„Nie można mieć wszystkiego, ale można mieć plan na wszystko”

————————————————————————————————————————–

Jeśli to, co przeczytałeś, było dla Ciebie ciekawe, pomocne albo po prostu warte chwili uwagi – możesz mi się za to odwdzięczyć w prosty sposób.

👉 https://buycoffee.to/adrianmotyl

To drobny gest, ale daje mi ogromną motywację do tworzenia kolejnych wartościowych treści. Dzięki, że jesteś tu ze mną! 🙌